Rishikesh, de yogabubbel van India

Lakshman Jhula

Oeps! Ik bedoel eigenlijk die andere onofficiële naam: Yoga Capital of the World. Of, zoals ik zelf onlangs omschreef, een soort Hotel California; you can check out any time you like but you can never leave…..

….en zo ging het ook met ons….en als het niet ineens een stuk kouder was geworden…en wij houden niet van kou…..dan waren we er misschien nog wel geweest.

Het is een echt yogadorp waar vlees, vis en alcohol gewoon geen ding zijn en niemand die daar last van lijkt te hebben.

Zure yogi’s en diehard reizigers zullen misschien vertellen dat het er te commercieel of te toeristisch is geworden waar overigens niet echt iets aan gelogen is, maar Rishikesh is wat ons betreft een plek om je in onder te dompelen en lekker lang onder te blijven…..totdat het te koud wordt.

In dit blog kun je lezen wat wij zoal gedaan hebben met onze tijd in Rishikesh en daarnaast geef ik tips voor de zoekende yogi naar de perfecte yogaopleiding.

Tapovan, Lakshman Jhula en Ram Jhula

Rishikesh zelf is een typisch Indiaas stadje, teveel mensen, te veel motoren, te veel stof. De yogabubbel bevindt zich dan ook een paar kilometer stroomopwaarts langs de heilige rivier de Ganges. Maar, als je dan denkt dat je je in het centrum van de yogabubbel begeeft dan heb je het mis. Er zijn maar liefst drie mini-dorpjes, die allemaal Rishikesh heten te zijn, maar hun eigen karakter hebben. Aangezien wij tijd zat hadden hebben we ze alle drie uitgeprobeerd.

Tapovan

Gelegen aan de westzijde van Moeder Ganges ligt dit dorpje langs de drukke weg die naar het noorden loopt. Drie jaar geleden volgde Rosanne hier haar hatha yoga opleiding bij Yog Dham, toen één van de weinige yogascholen aan deze kant van de rivier, maar inmiddels één van de vele….dus ja, ook in India en met name Rishikesh is yoga nog altijd, of opnieuw, aan het groeien.

Een nieuwe opleiding vinden wij op dit moment niet relevant, maar we zoeken op deze reis vooral verdieping buiten de asana-beoefening om. Bhakti Yoga, de yoga van devotie stond voor ons in Tapovan op de eerste plaats.

Bhakti Yoga

Deze vorm van yoga is één van de hoofdtakken van yoga die al beschreven werd in de Veda’s, maar voor de meeste yoga-beoefenaars bekend is uit de Bhagavad Gita. Als je het in een definitie zou willen samenvatten dan betekent het; liefdevolle toewijding en overgave aan God (in welke vorm dan ook).

In de moderne visie van yoga die wij kennen wordt Bhakti Yoga vaak beoefend door mantra’s te zingen. Dit is één van de redenen dat wij David Lurey al jaren als onze leraar beschouwen en wij ons afgelopen zomer tussen de Hare Krishnas in het Vondelpark begaven om te zingen en ons over te geven aan het hogere in ons zelf. (Voor filmpjes, klik op de links)

Geplaatst door Linda de Waal op Dinsdag 3 juli 2018

Aangezien wij dol zijn op Kirtans, zoals deze bijeenkomsten ook wel genoemd worden, hebben wij ons drie weken lang overgegeven aan de basis om een kirtan te leiden. Voor het eerst van ons leven gingen we op muziekles en leerden de basis van het Indiaas Harmonium kennen bij Devi’s Music Ashram. (Voor filmpjes over onze vorderingen hoef je niet te klikken want die worden pas over 108 jaar vrijgegeven 😀 )

Ram Jhula

Eigenlijk is Ram Jhula de naam van de ‘voetgangersbrug’ die de verbinding is tussen de twee oevers van de Ganges, maar de naam is duidelijk voor iedereen, als er gevraagd wordt waar je verblijft.

Ram staat voor Rama, de zevende incarnatie van de god Vishnu die onder Hindoes, oude en moderne yogi’s bekend is uit de epos Ramayana. Als je ooit les van mij hebt gehad dan herinner je je misschien nog wel een les die ik op verschillende plekken heb gegeven met de Ramayana als thema.

De toegewijde yogi vindt in Ram Jhula over het algemeen meer verdieping dan in Lakshman Jhula. Daarnaast is het meer India, iets rauwer, dan in het toeristische hart, twee kilometer noordelijker.

Swarg Ashram

Dit gebied is een dorp op zich en bevat woonhuizen, tempels, ashrams, winkels en natuurlijk heel veel opties voor Yoga Teacher Trainingen.

Rishikesh
Foto Credits: Rosanne met een beetje hulp van Google Photos

Parmarth Niketan

Binnen de Swarg Ashram hebben wij ons een paar dagen begeven in de rust van de ‘toeristvriendelijke’ Parmarth Niketan Ashram. Deze ashram is onder nationale en internationale toeristen bekend om de dagelijkse Ganga Aarti waar toegewijden en belangstellenden kijken en luisteren naar de aanbidding van Ma Ganga door vuur, muziek en zang. Als je niet in de gelegenheid bent om dit ooit een keer mee te maken dan kun je iedere dag live op Facebook meekijken. Check vooraf even hoe laat de zon onder gaat in Rishikesh en je weet hoe laat je klaar moet zitten.

Het was geen liefde op het eerste gezicht toen wij bij Parmarth aankwamen. De oostelijke oever van de Ganges is vochtig en de goedkope kamers zijn doordrongen van het vocht. De eerste nacht sliepen we dan ook in een kamer die ik De Grot noemde. De ooit witte muren waren groen uitgeslagen en zelfs overdag was er geen daglicht in De Grot.

Na een upgrade naar een nieuw, maar duurder gedeelte van de Ashram stonden we eindelijk open voor de overgave aan het eenvoudige leven in een ashram. Een kleine week lang iedere dag twee asana lessen, de Ganga Aarti en daarna Satsang, een bijeenkomst waarbij allerhande spirituele en aardse zaken, worden besproken, met de Amerikaanse Sadhvi Bhagawati Saraswatiji, een bijzonder inspirerende dame, die haar veilige Amerikaanse leven achterliet voor een leven vol toewijding aan God in India.

De twee yogalessen waren heel eenvoudig en vooral opgezet voor de buitenlanders. Het percentage Indiërs-buitenlanders was in de Ashram denk ik  70-30, maar in de yogalessen was het meestal 10-90. Ondanks de eenvoud hebben we er enorm van genoten, want yoga is juist zo mooi in z’n eenvoud.

Swasti Yoga

De beste en populairste yogaleraar in de Swarg Ashram is Surinder Singh. Iedere ochtend geeft hij anderhalf tot twee uur les aan bijna vijftig mensen die het geluk hebben, of zo slim zijn om heel vroeg te komen. De les begint om 8.45 uur, maar kom gerust om 8.00 uur om er zeker van te zijn  dat je een plekje hebt. Houd rekening met matje aan matje, precies genoeg ruimte dus om je naar binnen te keren. De yogastijl is zijn visie op Hatha Yoga, die dieper gaat dan alleen maar lichamelijke oefeningen; en  juist voor verdieping kwamen we deze keer naar Rishikesh.

Rishikesh

Lakshman Jhula

Net als broer Ram Jhula is dit eigenlijk de naam van de brug maar tevens de indicatie dat je aan de oostkant van de brug verblijft, het toeristische hart van ‘Rishikesh’.

Lakshmana was één van de drie broers van Rama, die zijn leven volledig in het teken stelde van zijn broer. Een legende in Rishikesh vertelt dat de plek waar Lakshman Jhula gebouwd is de plek is waar Lakshmana met behulp van twee jute touwen de Ganges overstak. Deze brug is de oudste van de twee bruggen en werd in 1930 toegankelijk voor de bevolking. Tot die tijd verplaatste de bevolking zich op de zelfde plek over een jute touwbrug, die door een grote overstroming in 1924 verwoest werd.

Dit gedeelte wordt gedomineerd door backpackers en minder door spirituele zoekers, hoewel een combinatie van die twee uiteraard mogelijk is 😉 . Je kunt hier op verschillende plekken goede koffie drinken, veganistische gebakjes en internationale gerechten eten.

Natuurlijk mogen op dit soort plekken de tattoo-shops niet ontbreken, dus ook voor ons even de mogelijkheid om de spirituele verdieping even los te laten en ons over te geven aan inkt, een beetje pijn en veel jeuk….maar het resultaat mag er zijn.

Ganesha
Ganesha. Design and Ink work by Kalka Tattoo Rishikesh
Durga
Durga. Design and Ink work by Kalka Tattoo Rishikesh

Een Yoga opleiding in India….Moet ik dat wel doen?

Het kiezen van een yogaopleiding is heel persoonlijk dus het juiste antwoord kan ik je niet geven, maar ik heb wel een paar tips voor je.

Wel doen

 

Rishikesh

 

 

 

 

 

Rosanne koos heel bewust voor Rishikesh een paar jaar geleden. Het heeft lang geduurd voordat zij de weg naar het voorste matje maakte aangezien ze 16 jaar geleden al voor het eerst op de mat stond.

Haar keuze voor een yoga opleiding in India was simpel. Er was een droom van kinds af aan om alleen te reizen, India trok toen al en er was inmiddels een wens om net als ik yogadocent te worden. Het werd Rishikesh. Het decor van de Himalaya en vooral de heilige Ganges won het van bijvoorbeeld Goa of Dharamkot.

Rosanne koos voor een opleiding die klassieke Hatha Yoga biedt, omdat het de basis is van alle andere yogavormen, en omdat Hatha haar eerste yogaliefde is. Wat zij fijn vond aan de school, waar ze na eindeloze avonden research op het internet voor koos, was dat ze met kleine groepen werken. Ook lag de school fijn, niet bij een drukke weg, je had je eigen (basic) kamertje met badkamer en de maaltijden waren heerlijk, zo beloofden de reviews. Het klopte.

Je een maand lang overgeven aan een strak schema van 5 uur opstaan, pranayama- en asana practice, filosofie- en anatomielessen, was heel intens maar ook geweldig. Je krijgt een enorme focus en ondanks dat je lichaam het, zeker in het begin, zwaar heeft met 4 uur asana practice per dag, 6 dagen per week, kan Rosanne het iedereen aanraden. Je wordt met je eigen weerstand geconfronteerd, maar dat doet iedere (goede!) yogaopleiding. Het is daarom een prachtige en enorm leerzame ervaring.

Of je daarna voldoende basis hebt om les te geven is de vraag, en hangt vooral af van de ervaring die je als yogabeoefenaar hebt. Juist uit die ervaring, het zelf doorvoelen, kun je putten als yogadocent. Zoals Patthabi Jois al zei:

“Practice, and all is coming”

Niet doen

Binnen een jaar na mijn eerste stijve-harken-houdingen op de mat begon ik met zoeken naar een yogaopleiding. Ook ik heb naar India gekeken, maar mijn internet research leverde mij niet het juiste gevoel op; en dat terwijl ik graag reis. Het verbaasde mij ook!

In Nederland zocht ik verder maar het resoneerde nergens totdat ik bij Yogisha in Amsterdam het boek 12 Goeroes 13 Ongelukken van Johan Noorloos kocht. Na het boek in twee dagen uitgelezen te hebben wilde ik meer over deze Amsterdamse yogaleraar weten. In dat boek schreef hij over de Yoga Garden waar hij toentertijd lesgaf en zo kwam ik daar terecht voor deze opleiding.

Wat ik lastig vond in Nederland was dat ik vaak de enige man was in een yogastudio. Ik zat dan tussen alleen maar vrouwen die stuk voor stuk leniger waren dan ik, om over de lenigheid van de yogajuffen maar niet te spreken.

Voor mij was het dan ook belangrijk dat er les werd gegeven door mannen. Bij Yoga Garden zat ik goed met twee mannelijke docenten en één vrouw. Het grappige is achteraf dat ik afkwam op de bekende naam van Johan, de liefde voor de traditionele verhalen en de asana techniek van Marcel van de Vis, maar echt ‘verliefd’ werd op Anat Geiger, de enige vrouw in deze voor mij heilige drie-eenheid.

Heilige drie-eenheid is misschien een beetje te superlatief, maar ik dank God dat ik nog de mogelijkheid heb gekregen om net in de overgangsfase te zitten van de overstap naar Johan zijn Nieuwe Yogaschool. Als ik nu zou moeten kiezen zou ik het echt niet weten.

Maar….ik ben weer eens wat lang van stof, sorry….de allerbelangrijkste reden voor mij om in Nederland een yogaopleiding aan te raden en niet in India is dat de mogelijkheid er is om in negen maanden tijd je te ontwikkelen tot een yogadocent (oké, pas als je je rijbewijs hebt, leer je echt rijden).

Wat ik vaak terug zie bij mensen die in een maand hun 200 uurs diploma hebben behaald is dat ze dan nog maar maximaal een uur lesgeef ervaring (examenles) hebben en de stap naar een echte studio groot vinden. Toen ik het felbegeerde diploma in handen had na negen maanden trainen gaf ik al vier lessen in de week, wat me zelfvertrouwen gaf en waar ik dus heel dankbaar voor ben.

Stel, je wilt je yogaopleiding in India doen…Waar moet je dan op letten?

Kleine of grote groepen

Wil je liever kleine groepen waar er veel persoonlijke aandacht is? Of krijg je juist energie van grote groepen mensen bij elkaar? Rosanne wilde heel graag zo’n kleine groep, ik vind matje aan matje helemaal het einde.

Ik schreef het al, het is echt een persoonlijke keuze.

Yogastijl

Heb je een gevoel bij een bepaalde stijl van yoga waar je in zou willen specialiseren of wil je juist diverse stijlen uitproberen zodat je daarna een keuze kan maken?

Voor Rosanne en mij was het heel duidelijk. Rosanne wilde Hatha Yoga en ik Vinyasa Flow. Dat we later allebei ook Yin en Restorative Yoga gingen volgen en geven kwam omdat je, als je eenmaal op dit pad zit, je wilt blijven ontwikkelen.

Facebook

Wordt lid van Facebook groepen, bijvoorbeeld Rishikesh Yoga Community waarin je om tips kunt vragen. Let er dan wel op dat je bij eventuele antwoorden ook kijkt wie die antwoorden geven. Als het antwoord komt van Arvind Kumar (verzonnen naam) die heel toevallig de neef is van de eigenaar van een TTC dan mag je je afvragen of dat objectief is. Het liefst hoop je op mensen die persoonlijke ervaringen hebben, maar ook dan, het blijft subjectief.

Yoga komt uit India en dus is dat de beste yoga

We kunnen er van uit gaan dat yoga in India is ontstaan, maar dat wil niet zeggen dat yoga in India ook het zelfde wordt beleefd als bij ons in het Westen. Yoga omvat veel meer dan asana alleen en dat wordt in India ook zo beleefd. Dus….verwacht geen inspirerende praatjes en een leuk lesthema dat mooi bij de tijd van het jaar past tijdens je asana practice zoals wij in Nederland gewend zijn.

Asana practice is gewoon heel hard werken en de uitvoering ervan wordt vaak streng bekeken en beoordeeld door de docent. Asana’s worden vaak niet voorgedaan, maar worden gecommandeerd. Heel anders dus dan de mix van yogahoudingen en mindfulness waar wij over het algemeen van houden.

Tijd

…en als je dat niet hebt, neem het dan. De allerbeste tip, wat betreft Rishikesh althans, is er op de bonnefooi heen gaan. Daar gaan zijn, voelen en praten met andere zoekers. Ervaringen horen van mensen die een opleiding doen of net gedaan hebben. Gaan kijken bij scholen.

Deze tip komt uit de koker van Rosanne, maar inmiddels kan ik dit absoluut beamen. Ondanks dat zij blij was met de kleine groepen, haar diploma en de ervaring om alleen in India te reizen was ze niet echt onder de indruk van de docenten en wat ze van hen geleerd heeft. Ik schreef het al eerder….

Gelukkig is het net als autorijden. Je leert het pas echt als je je rijbewijs al hebt.

De eerder genoemde Surinder Singh kreeg ik als tip via een vriendin die zich nu ergens tussen Bali en Bangladesh bevindt….Of waar zit je eigenlijk Ro? Toen ik zijn naam eenmaal kende kreeg ik ineens uit allerlei andere hoeken te horen dat hij de beste yogaleraar van Rishikesh zou zijn.

Het zelfde geldt voor een yogaschool waar ik ook via mijn netwerk in Leiden van gehoord had. Er ging geen dag voorbij dat we niet met deze school werden geconfronteerd tijdens ons verblijf. Helaas hebben we deze school niet kunnen uit testen dus ik noem de naam dan ook niet….als gezegd, het werd te koud voor ons.

Oh! Nog één ding…..

Yin Yoga komt 100% zeker niet uit India. Ik kan een heel blog wijden aan hoe dat zit, maar neem het voorlopig maar even van me aan.

Hier in India hebben ze inmiddels wel in de gaten dat Yin Yoga in het westen rete-populair is dus de eerste TTC’s in Yin Yoga zijn al in Rishikesh gesignaleerd.

Afraden daarop af te gaan doe ik niet, maar let op welke leraren er lesgeven en vooral waar zij hun Yin Yoga kennis hebben opgedaan, welke docenten zij hebben gehad. Wij hebben één docente gevonden die we zeker aanraden. Zij leidt de Yin TTC bij World Peace Yogaschool. Assistente van Sarah Powers word je niet zomaar dus als je toch overweegt naar ‘Yindia’ te komen dan adviseren wij je in deze school te verdiepen.

En…Tot slot…

Je mag ons altijd een berichtje sturen als je vragen hebt. Of we het antwoord voor je hebben kunnen we niet garanderen, maar we denken graag mee.

Kerst 2018