Vrede op aarde begint bij jezelf

Afgelopen maandag werden we opgeschrikt door het bericht dat er een aanslag op een kerstmarkt in Berlijn was gepleegd. Doden, gewonden, veel paniek. Vreselijk als je daarbij aanwezig was, als je gewond bent geraakt of erger, door het toedoen van één gek. Ik las er voor het eerst over op Facebook. Iemand reageerde met de woorden: “de wereld is gek geworden”.

De wereld is gek geworden. Ik heb die woorden even op me in laten werken. Het is een uitspraak die ik afgelopen tijd vaker gehoord heb. Ik vroeg me af of de wereld, of in ieder geval de mensheid, niet altijd al gek is geweest. Is het opleggen van jouw mening of religie, of het beschermen van jouw land, jouw ideeën, door middel van bruut geweld niet van alle tijden? En hoe komt het eigenlijk dat we dat blijkbaar nodig hebben, waar komt die agressie en onvrede vandaan? Want iedereen heeft een donkere kant, alleen bij de één uit zich dat in verbaal of fysiek geweld naar anderen, en de ander doet zichzelf geweld aan door bijvoorbeeld enorm perfectionistisch te zijn of zichzelf niet goed of knap genoeg te vinden. Er zit iets destructiefs in ons mensen, maar waarom? En belangrijker nog, wat doen we eraan?

Een paar weken geleden, vlak voor vertrek, keken Erwin en ik de mooie maar heftige documentaire van Leonardo DiCaprio, ‘Before the Flood’. In deze film reist DiCaprio, ‘boodschapper van de vrede’ van de Verenigde Naties, de wereld over om de gevolgen van klimaatverandering in het echt te zien. Na het zien van deze film kun je er niet omheen: klimaatverandering is echt en het gebeurt nu. De grootste veroorzaker van klimaatverandering zijn de bedrijven die fossiele brandstoffen winnen, olie en gas dus. Die grote bedrijven hebben geen baat bij groene alternatieven, zij kijken naar de korte termijn: winst maken, zoveel mogelijk. Wat de gevolgen zijn voor onze planeet zal ze aan hun reet roesten.

Maar als consument doen we eigenlijk hetzelfde. In de documentaire ‘The True Cost’ (te zien op Netflix) zien we waar onze kleding vandaan komt. De grote winkelketens die goedkope kleding verkopen laten dit nog veel te vaak maken door vrouwen en kinderen in ontwikkelingslanden die werken onder zeer slechte omstandigheden. Deze fabrieken worden ook wel ‘sweatshops’ genoemd. Ze krijgen veel te weinig betaald, maken enorm lange dagen, de gebouwen waar ze werken zijn niet veilig en als je als medewerker laat horen dat je het er niet mee eens bent, kun je ook nog met fysiek geweld te maken krijgen. Ook de gevolgen van elke twee of drie weken (!) een nieuwe collectie aanbieden zijn enorm slecht voor het milieu. Niet voor niets wordt dit soort kleding ‘fast fashion’ genoemd. Na het zien van deze documentaire voelt het kopen bij Primark of de andere ketens toch een stuk minder prettig.

We gaan voor de ‘quick fix’, de korte-termijn-oplossing. We willen alles, we willen het goedkoop en we willen het nu! Geld, status en macht zijn in onze wereld nog steeds het belangrijkste. Het is de snelheid waarmee we dingen doen in deze tijd. Alles komt snel op internet en social media, de wereld ligt binnen handbereik. En alle keuzes die wij als consumenten en mensen maken hebben gevolgen, voor de planeet, en daarom ook voor onszelf. We kijken vaak niet verder dan onze eigen behoeftes, en wat het effect op andere mensen/dieren/onze aarde is, is van ondergeschikt belang. We zitten in onze eigen bubbel, het is ik versus jij en wij versus zij.

Weinig positiefs in dit blog. Maar laten we de hoop vooral niet opgeven. Ik denk dat de oplossing van ons collectieve probleem binnen handbereik ligt.

Het woord yoga betekent verbinding. In de yoga zoeken we naar verbinding, tussen lichaam en geest, verbinding met onze ziel, verbinding met elkaar, verbinding met alles wat leeft. De yogi’s geloven dat wij als mensen, als zielen, voortkomen uit het universum. Voor de mensen die dit te zweverig vinden, je zou dit ook wetenschappelijk kunnen benaderen.

Alles wat je om je heen ziet, inclusief jijzelf, is opgebouwd uit kleine deeltjes, atomen. Die deeltjes geven een bepaalde trilling af. Dus zelfs de tafel waar ik nu aan zit te werken, bestaat uit trillende deeltjes. Het universum, en alles wat zich daarin bevindt, is opgemaakt uit dit soort ultra kleine, trillende deeltjes. Als je er op die manier naar kijkt, zijn we dus allemaal met elkaar verbonden, we bestaan uit dezelfde materie.

Wat we bovendien allemaal met elkaar gemeen hebben, wat je huidskleur, geloof, afkomst, sociale status of geslacht ook is: we willen allemaal gelukkig zijn. We zoeken allemaal naar geluk, naar zingeving. Dat geldt dus ook voor de gek die op de kerstmarkt in Berlijn in reed. Of de CEO’s van de olieraffinaderijen. Ook al doen deze mensen dingen die wij niet snappen of waar we vreselijk boos of verdrietig over zijn. Zij staan niet in contact met zichzelf, met hun hart. Ze luisteren slechts naar hun ego. We zijn allemaal uit hetzelfde hout gesneden. Er is dus geen ik versus jij, geen wij versus zij. Als je dit echt gaat voelen, ben je een stukje dichterbij verbondenheid, en daarom een stuk dichterbij gelukkig en tevreden zijn. Zo kom je dichterbij je hart.

Om je verbonden te kunnen voelen met de wereld om je heen, zul je eerst verbinding met jezelf moeten maken. Zeker in onze Westerse maatschappij zijn we de connectie met onszelf behoorlijk kwijt. We werken keihard en moeten allerlei ballen in de lucht houden. We hebben enorme verwachtingen van onszelf en daarmee ook van de mensen om ons heen. Ruim de helft van de Nederlanders ervaart stressgerelateerde lichamelijke klachten. Iedereen rent maar door, zelfs voor de Kerstdagen hebben enorm veel mensen stress. Het menu moet nog af, alle boodschappen moeten worden gedaan en we moeten alle familieleden tevreden houden, dus we rennen van hot naar her die twee dagen. Van wie moeten we nu eigenlijk zoveel? Juist, van ons zelf. We willen presteren, status en inkomen zijn belangrijk. Vaak draait het vooral om de buitenkant. De verbinding met ons hart, met wat we diep van binnen écht willen en nodig hebben is jammer genoeg ver te zoeken.

Hier op de Filipijnen, een samenleving die behoorlijk verschilt van onze Nederlandse samenleving, zijn er twee dingen echt belangrijk: geloof en familie. De jeepneychauffeur (een jeepney is een omgebouwde, tot een busje verlengde jeep) die veel te hard rijdt, en de verantwoordelijkheid draagt voor veel te veel mensen die opgepropt achterin zitten, raakt zijn rozenkrans nog even aan en slaat een kruisje. Misschien is het wel de reden dat de mensen hier zo ontspannen zijn. Als God het wil, dan gebeurt het, zo niet, dan niet. Voor ons als nuchtere Nederlanders is dat natuurlijk onzin, maar de Filipino’s voelen zich verbonden met God en leggen hun leven letterlijk in zijn (of haar?) handen.

Ook de familie is enorm belangrijk. Als je een bedrijfje hebt, zoals een winkel, een restaurant of een guesthouse, dan is het niet meer dan normaal dat je je familieleden een baan aanbiedt. Ook als die persoon eigenlijk niet zo geschikt is voor de betreffende baan. Dat betekent ook dat je de hele dag samen bent met je familieleden. Wij moeten er misschien niet aan denken, maar dat is hoe het hier (en in andere landen waar de rijkdom anders verdeeld is) gaat.

Hoe rijker het land, hoe individualistischer de mensen. In Nederland hebben de meeste mensen hun familie niet nodig om te overleven. Hier op de Filipijnen is dat wel een ander verhaal. Maar bij ons in het Westen, zorgt onze rijkdom er ook vaak voor dat we ons eigen eilandje creëren. In Nederland kende ik maar één van onze buren. Geen idee wie die mensen aan de andere kant waren, laat staan de rest van de straat. We voelen ons niet gelukkig omdat we niet écht met elkaar verbonden zijn. Daarom zoeken steeds meer mensen hun heil in spiritualiteit, meditatie en yoga. En dat is een mooie ontwikkeling.

Maar ook als je niet aan yoga doet, kun je gaan oefenen met voelen, contact maken met je diepere zelf. Luisteren naar je hart. En van daaruit kun je steeds meer gaan ervaren dat we allemaal met elkaar verbonden zijn. Het vergt enige oefening, misschien ben je er wel de rest van je leven mee bezig. Even rustig zitten, met je ogen dicht. En voelen. Hoe gaat het nu met mij? Wat heb ik nu nodig? Dit kun je ook op het toilet doen! Als je dit vaker doet, zul je merken dat je je steeds bewuster gaat worden van jezelf, en daardoor zul je ook steeds bewustere keuzes gaan maken. Keuzes die goed zijn voor jouw hart en ziel, niet alleen maar voor je buitenkantje, voor je ego. Het kan ook zijn dat je je steeds bewuster wordt van wat je denkt, zegt en ook van wat je koopt. Door wat we wel of niet kopen, kunnen we onze stem laten horen. Het is aan jou als consument, als mens, waar jij voor kiest. Ga je voor de ‘quick fix’, of voor een groene en duurzame optie, ook als die iets duurder is?

De connectie opzoeken met je ware zelf, en je op die manier ook meer verbonden voelen met de wereld om je heen. Als we een betere en veiligere wereld willen, zullen we het samen moeten doen. We zitten in hetzelfde schuitje.

 

 

2 antwoorden op “Vrede op aarde begint bij jezelf”

  1. Prachtig lieve Roosje! Heel mooi en wijs geschreven. Heel herkenbaar, de anonimiteit van de stad die zelfs in je straat opvalt.En de verbaasde blikken als je spontaan iemand groet op straat. Dat zou toch heel fijn zijn, als iedereen elkaar zou groeten en iedereen zich welkom zou voelen.. Fijne kerstgedachte… En ik wens jullie een fijne kerst. Hoe ver jullie ook weg zijn, ik voel me zeker met jullie verbonden. Xxx Isje

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.